Pagdadaglat: Kahulugan, Halimbawa, Panuntunan, at Worksheets
Nakakita ka na ba ng mga salitang tulad ng G., Gng., Dr., Kap., Ene., o Lun.?
Ang mga ito ay mga halimbawa ng daglat. Ginagamit ang daglat upang paikliin ang ilang salita, lalo na kung madalas itong ginagamit sa pagsulat.
Sa araling ito, matututuhan ng mga mag-aaral kung ano ang pagdadaglat, paano ito ginagamit, at paano makikilala ang mga karaniwang daglat sa mga araw, buwan, panawag sa tao, at iba pang salitang madalas gamitin.
Bakit Nahihirapan ang mga Mag-aaral sa Pagdadaglat?
Madaling tingnan ang pagdadaglat dahil maikli lamang ang mga sagot. Pero para sa maraming bata, nakakalito ito dahil hindi laging pareho ang paraan ng pagbuo ng daglat.
Karaniwang dahilan kung bakit nalilito ang mga bata:
- May mga daglat na gumagamit ng unang pantig
Halimbawa: Kapitan → Kap. - May mga daglat na gumagamit ng ilang letra lamang
Halimbawa: Gobernador → Gob. - May mga daglat na hindi basta-basta hinuhulaan
Halimbawa: Binibini → Bb. Hindi ito simpleng “Bin.” - May mga daglat na kailangang tandaan bilang karaniwang gamit
Halimbawa: Doktor → Dr. at Attorney → Atty.
Huwag munang ipamemorize sa bata ang lahat ng daglat. Mas mabuting magsimula sa mga salitang madalas nilang makita tulad ng mga buwan, araw, at panawag sa tao. Kapag pamilyar na sila sa gamit ng daglat, mas madali na nilang matatandaan ang mga ito.
Mahalagang maintindihan muna ng bata kung bakit ginagamit ang daglat bago sila magsanay sa maraming halimbawa.
Ano ang Pagdadaglat?
Ang pagdadaglat ay ang pagpapaikli ng salita o parirala.
Ang pinaikling anyo ng salita ay tinatawag na daglat.
Mga halimbawa:
- Doktor → Dr.
- Kapitan → Kap.
- Gobernador → Gob.
- Oktubre → Okt.
- Lunes → Lun.
Kadalasan, nilalagyan ng tuldok ang daglat.
Halimbawa: Dr. Kap. Gob. Gng.
Bakit Gumagamit ng Daglat?
Ginagamit ang daglat upang maging mas maikli at mas mabilis basahin o isulat ang ilang salita.
Makikita ang mga daglat sa:
- kalendaryo
- form o dokumento
- liham
- patalastas
- balita
- aklat at worksheet
- pangalan ng tao at opisyal
- mga tala, paanyaya, at anunsiyo
Halimbawa:
Sa halip na isulat ang Kapitan Reyes, maaaring isulat ang Kap. Reyes.
Sa halip na isulat ang Oktubre 12, maaaring isulat ang Okt. 12.
Mga Panuntunan sa Pagdadaglat
Hindi lahat ng salita ay dapat daglatin. May mga daglat na karaniwang ginagamit at mas madaling maintindihan ng mga mambabasa.
Tandaan ang mga sumusunod:
- Gumamit ng tuldok sa karamihan ng daglat.
Halimbawa: Dr., Kap., Gob., Gng. - Simulan sa malaking titik ang mga daglat na ginagamit bilang panawag, pangalan ng araw, o pangalan ng buwan.
Halimbawa: Lun., Ene., Bb., Sen. - Gamitin lamang ang daglat kung malinaw ang ibig sabihin nito.
Halimbawa: Ang “Mar.” ay maaaring Marso o Martes depende sa gamit. - May mga daglat na kailangang kabisaduhin.
Halimbawa: Binibini → Bb. - Huwag gumawa ng sariling daglat kung may karaniwang ginagamit na anyo.
Halimbawa: Kapitan → Kap., hindi Kapt.
Mga Karaniwang Daglat ng Panawag sa Tao
| Salita | Daglat |
|---|---|
| Ginoo / Ginoong | G. |
| Ginang | Gng. |
| Binibini / Binibining | Bb. |
| Doktor | Dr. |
| Doktora | Dra. |
| Propesor / Propesora | Prof. |
| Attorney | Atty. |
| Father | Fr. |
| Kapitan | Kap. |
| Kagawad | Kgd. |
| Alkalde | Alk. |
| Gobernador | Gob. |
| Senador / Senadora | Sen. |
| Kinatawan | Kin. |
| Punong-guro | Png. |
| Heneral | Hen. |
Iba Pang Karaniwang Daglat
| Salita | Daglat |
|---|---|
| Barangay | Brgy. |
| Santo | Sto. |
Mga Daglat ng Buwan
| Buwan | Daglat |
|---|---|
| Enero | Ene. |
| Pebrero | Peb. |
| Marso | Mar. |
| Abril | Abr. |
| Mayo | Mayo |
| Hunyo | Hun. |
| Hulyo | Hul. |
| Agosto | Ago. |
| Setyembre | Set. |
| Oktubre | Okt. |
| Nobyembre | Nob. |
| Disyembre | Dis. |
Mga Daglat ng Araw
| Araw | Daglat |
|---|---|
| Lunes | Lun. |
| Martes | Mar. |
| Miyerkules | Miy. |
| Huwebes | Huw. |
| Biyernes | Biy. |
| Sabado | Sab. |
| Linggo | Ling. |
Ang Mar. ay maaaring gamitin para sa Marso o Martes. Kailangang tingnan ang pangungusap upang malaman ang tamang ibig sabihin.
Karaniwang Pagkakamali sa Pagdadaglat
Maraming bata ang nagkakamali sa pagdadaglat dahil sinusubukan nilang hulaan ang sagot. Mas mabuting sanayin silang kilalanin ang karaniwang ginagamit na daglat.
Mga halimbawa:
| Mali | Tama |
|---|---|
| Dok. | Dr. |
| Kapt. | Kap. |
| Gober. | Gob. |
| Sena. | Sen. |
| Prope. | Prof. |
| Attyn. | Atty. |
| Mart. | Mar. |
| Biyer. | Biy. |
| Ener. | Ene. |
| Oktub. | Okt. |
Quick Check
- May tuldok ba ang daglat?
- Sinimulan ba ito sa malaking titik?
- Karaniwan bang ginagamit ang daglat na ito?
- Malinaw ba ang ibig sabihin nito sa pangungusap?
Remember
Pagdadaglat ang tawag sa pagpapaikli ng salita.
Daglat ang pinaikling anyo ng salita.
Hindi lahat ng salita ay dapat daglatin. Mas mabuting gamitin ang karaniwang daglat upang malinaw ang ibig sabihin.
- Doktor → Dr.
- Kapitan → Kap.
- Gobernador → Gob.
- Oktubre → Okt.
- Linggo → Ling.
Subukan Mo
A. Isulat ang tamang daglat.
- Doktor __________
- Kapitan __________
- Gobernador __________
- Oktubre __________
- Linggo __________
B. Itama ang maling pagdadaglat.
- Dok. __________
- Kapt. __________
- Gober. __________
- Mart. __________
- Ener. __________
Sagot
A.
- Dr.
- Kap.
- Gob.
- Okt.
- Ling.
B.
- Dr.
- Kap.
- Gob.
- Mar.
- Ene.
Paano Turuan ang Pagdadaglat sa Klase o sa Bahay
Mas madaling matutuhan ng mga bata ang pagdadaglat kung makikita nila ito sa totoong gamit, hindi lamang sa listahan ng salita.
Subukan ang mga gawain na ito:
1. Gumamit ng kalendaryo
Ipahanap sa bata ang mga buwan at araw. Pagkatapos, ipasulat ang daglat ng bawat isa.
2. Gumawa ng name cards
Halimbawa: Ginoong Santos, Doktor Reyes, Kapitan Cruz. Ipasulat sa bata ang pinaikling anyo.
3. Magbasa ng mga tala at anunsiyo
Ipabasa ang mga simpleng tala tulad ng school planner, bulletin board, o paanyaya. Ipatukoy kung tama ang ginamit na daglat.
Resources
Printable Pagdadaglat Worksheets
Narito ang mga printable worksheet na maaaring gamitin para sa dagdag na pagsasanay sa pagdadaglat:
- Pagdadaglat Worksheet 1: Mga Daglat ng Buwan
- Pagdadaglat Worksheet 2: Mga Daglat ng Araw
- Pagdadaglat Worksheet 3: Mga Daglat ng Araw at Buwan
- Pagdadaglat Worksheet 4: Mga Daglat ng Panawag sa Tao
- Pagdadaglat Worksheet 5: Mga Panawag sa Tao
- Pagdadaglat Worksheet 6: Mga Daglat ng Panawag sa Tao (Set 2)
- Pagdadaglat Worksheet 7: Isulat ang Buong Salita
- Pagdadaglat Worksheet 8: Karagdagang Pagsasanay sa Maling Pagdadaglat
- Pagdadaglat Worksheet 9: Suriin ang Tamang Pagdadaglat
- Pagdadaglat Worksheet 10: Suriin ang Tamang Pagdadaglat (Set 2)
Tip: Simulan muna sa mga daglat ng buwan at araw bago ipakilala ang mga panawag sa tao. Kapag pamilyar na ang mga bata sa mga karaniwang daglat, ipagawa ang mas mahihirap na gawain tulad ng paggamit ng daglat sa pangungusap at pagsusuri kung tama o mali ang pagdadaglat.
We offer one-on-one tutoring for Preschool to Grade 12.
Math • English • Science • Filipino • Araling Panlipunan
Message Me to Book a Session


Comments
Post a Comment